Uy Đức Của Hòa Thượng

THÍCH MẬT HIỂN

Đối Với Chính Quyền

Sự tu niệm và công nghiệp hành hóa của đức Đại lão Hòa thượng Thích Mật Hiển không những chỉ có Tăng Ni và toàn thể Phật tử biết đến mà thôi; ảnh hưởng của ngài lan rộng đến quảng đại quần chúng, không phân biệt tôn giáo, từ chính quyền cho đến dân dã, không ai mà không biết đến đạo phong và uy đức của Ngài.

Ngày còn là một chú tiểu, hành điệu, tu tập bên cạnh với tổ Giác Tiên, cậu Hoàng Cả (Vua Khải Định khi chưa tức vị) cũng đã biết đến và cũng đã xin với Tổ cho đưa vào hoàng cung nội phủ để đào luyện thêm phần Nho học.

Với chính quyền quân chủ, ngài đã từng nói thẳng:

-.  “Dù bất cứ chức tước gì chăng nữa, kể cả bậc vua chúa, vương hầu, khanh tướng thì cũng đều là con người cả.  Nếu không tu thì chỉ là một cây thịt biết nói năng, cuối cùng chìm đắm trong dục lạc, một mai có chết đi thì quanh quẩn trong lục đạo mà thôi, …”

Câu nói ấy đến tận nội phủ và đức Từ Cung.  Nhờ có học đạo giải thoát với ngài Phước Huệ, nên đức Từ Cung đã vội vã ra khỏi hoàng cung, lên tận chốn thâm sơn cùng cốc của Trúc Lâm Đại Thánh tự để đàm đạo với ngài. Và, đức Từ Cung đã nói với ngài như sau:

-.  “Mặc dầu tôi ở trong hoàng cung, nhưng, những gì Thầy nói, tôi đều nghe hết. Thầy cứ nói và phải nói. Nếu không có Thầy, tôi sợ rằng trong lúc pháp nhược ma cường, đất nước lâm cảnh bảo hộ sẽ có cảnh loạn Tăng …”

Ngài cũng đã từng giúp cho Thượng thư Ngô Đình Diệm ẩn náu tại Tổ đình Từ hiếu trong lúc đang bị chính phủ bảo hộ truy lùng. Ngài (Ôn Trúc Lâm) ngõ ý với Cụ Ngô Trọng Lữ (là thân sinh của cụ Tâm Tràng Ngô Trọng Anh) giúp Thượng thư cải trang thành một nhà Sư để dễ dàng đi trốn. Việc này cụ Tâm Tràng Ngô Trọng Anh còn nhớ rõ mồn một là :  Cụ Ngô Trọng Lữ trước đây

có mua trả góp xe của người bạn là ông Võ Văn Đạt chủ hảng sửa xe ô tô ở Tourane. Cụ nhắn với ông Đạt cho xe ra Huế gặp ngay Ngài Trúc Lâm để đưa một nhà sư gia đình vào Tourane.

Và, cũng chính ngài đã dẫn cho vị Thượng thư nầy thoát ra khỏi tỉnh Thừa thiên để về Đà nẵng cải trang với tư thế tu sĩ Phật giáo.

Sau khi vị cựu Thượng thư này về làm Thủ tướng cho Việt nam Cộng hòa, còn nhớ ơn xưa nên đã cúng cho chùa Từ hiếu một số hiện kim để trùng tu lại.  Chính Thủ tướng Ngô Đình Diệm lên ngôi vị Tổng thống, hằng năm ra Huế thăm gia đình, khi bước chân xuống sân bay Phú bài, Tổng thống đã đến tận hàng danh dự và bắt tay Hòa thượng vô cùng thân mật.

Năm 1956, phái đoàn Phật giáo đi tham dự Đại lễ Phật Đản ở Đông Hồi, khi đệ trình danh sách lên Tổng thống xem, Tổng thống hỏi :

- Trong danh sách này Thầy Thích Mật Hiển đâu ?

Tổng thống nói tiếp :

- Nếu không có Thầy Thích Mật Hiển thì cả phái đoàn đều đình lại, không được đi.

  Chính phủ phải cho người ra tận Trúc lâm để cung thỉnh ngài cùng đi trong chuyến này.

Khi vào Sài gòn làm thủ tục, bộ Ngoại giao buộc ngài phải chích thuốc ngừa các thứ trước khi xuất ngoại. Ngài không chịu và bảo:

-  Tôi không có bệnh. Không chích thì tôi đi, mà bắt buộc chích thuốc, tôi sẽ ở nhà .

Bộ Ngoại giao không biết tính sao hơn bằng cách đệ trình lên Tổng thống một lần nữa. Tổng thống biểu chỉ làm thủ tục đầy đủ hợp lệ mà thôi, còn vấn đề chích ngừa khỏi cần.

Vào năm 1958 đến năm 1964, đức Giám mục bề trên, người Pháp tại dòng tu Thiên An, quận Nam Hòa rất cảm mến đức độ của ngài nên thường

năm hay đến Trúc Lâm một vài lần để vấn an cũng như đàm đạo với Ngài.

Không những thế, đức Cha bề trên còn thỉnh ngài lên tận dòng Thiên An để hướng dẫn triết lý Á Đông cho lớp tu khấn nữa.

Khi Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu lên làm Tổng thống, cũng đã ra lệnh cho Đại tá Lê Văn Thân đương kiêm Tỉnh trưởng Thừa thiên kiêm Thị trưởng thị xã Huế phải lên Trúc Lâm thỉnh ngài cùng đi với Tổng thống về chùa Túy Vân, quận Vĩnh Lộc để bàn chuyện an bang tế thế.

Bữa ăn trưa tại Quán Âm cát giữa đồi núi Túy Vân, cơm chay đạm bạc do Thượng tọa Thích Lưu Đức đương kiêm Trú trì cúng dường, bữa cơm trưa gồm Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Đại tá Lê Văn Thân và Hòa thượng. Tất cả tùy tùng thì dùng cơm riêng do tỉnh Thừa thiên lo liệu.

 Sau khi đất nước thống nhất, chính quyền đương thời cũng nể vì đạo phong và uy đức của ngài. Do đó, trong ngày phò Kim quan của ngài nhập bảo tháp, chính quyền Trung ương đã cử ông Vũ Thắng, Ủy viên Trung ương đảng đến tận Trúc Lâm để bày tỏ một bài cảm niệm cúng dường.

*

*   *

Trong bài cảm niệm có đoạn :

Kính thưa quý Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt nam tỉnh và thành phố .

Thưa quý môn đồ, hiếu quyến của cố Đại lão Hòa thượng Trúc Lâm Thích Mật Hiển.

Hôm nay, chúng ta họp mặt nơi đây để tưởng niệm và đưa cố Đại lão Hòa thượng Trúc Lâm Thích Mật Hiển, vị chân tu trọn đời trung thành, tận tụy phụng sự đạo Phật và Dân tộc của chúng ta, về nơi an nghỉ cuối cùng.

Hòa thượng Trúc Lâm đi xa, Giáo hội mất đi một vị Phó Pháp chủ cao cả, Ban Trị sự Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam tỉnh mất đi một Trưởng ban tận tụy, đầy lòng vô ngã vị tha, Tổ đình Trúc Lâm và một vùng quê hương Dương Xuân thấm tình Đạo nghĩa Đời từ nay vắng bóng một người thân gần 80 năm đi về thương già mến trẻ. 

 Môn đồ, hiếu quyến của Hòa thượng từ nay xa một vị Thầy mẫu mực, một người ruột thịt từ hòa.  Giáo hội xa một vị Giáo phẩm đạo cao đức trọng, sâu dày công đức, đã góp phần xây dựng và hướng dẫn Giáo hội từ những năm đầu “Chấn Hưng” cho đến ngày Đại Thống Nhất Phật Giáo Việt Nam, gắn bó với đất nước Nam Bắc thu về một mối.  Quê hương Thừa Thiên - Huế, và những địa phương đã gắn bó với Hòa thượng lúc sanh tiền, xa một người đồng hương, … chúng tôi từ nay xa một người thân thương, cương trực, chân tình, khiêm tốn, một lòng trong sáng vì lợi lạc đồng bào.

Cuộc đời và công đức tu tập, cống hiến bền bỉ của Hòa thượng cùng nhiều vị Cao Tăng yêu nước đã góp thêm một điểm son vào truyền thống và công lao to lớn của Tăng Ni Tín đồ Phật Giáo Việt Nam, là tấm gương để quý vị Tăng Ni, bà con Phật tử noi theo và đồng bào suy gẫm.

Trước Giác linh của cố Đại lão Hòa thượng Trúc Lâm, chúng ta nhắc nhau đoàn kết hòa hợp hơn nữa, tận tụy giúp đỡ nhau nhiều hơn nữa, và tùy theo trách nhiệm, tâm sức, điều kiện của từng người và chung sức chung lòng vượt qua khó khăn thử thách, tiếp tục góp phần vun đắp con đường “tốt Đạo đẹp Đời” để thành tâm và thiết thực tưởng nhớ cố Đại lão Hòa thượng.

Thưa Giác linh Đại lão Hòa thượng Trúc Lâm kính mến,

 Tất cả chúng tôi, Tăng Ni Phật tử và Đồng bào, đại diện Giáo hội, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang ở bên Hòa thượng trong giờ phút cuối cùng, xin tiễn biệt Hòa thượng trong niềm thương tiếc vô hạn.  Trong tâm tưởng tình cảm và trách nhiệm của chúng tôi, luôn luôn in sâu, nhắc nhở đức độ, kỷ niệm, hình bóng và hoài bảo “Hoằng Pháp Lợi Sanh”, “Hộ Quốc An Dân”, của Hòa thượng. 

*

*   *

(xem tiếp)